
เที่ยวสวิตเซอร์แลนด์ ผู้สูงอายุควรวางแผนยังไง
กระเช้าขึ้นยอดเขา TITLIS และลิฟต์สำหรับวีลแชร์ที่ Jungfraujoch เป็นจุดหมายที่พาพ่อแม่ไปถึงได้จริง แต่ความกังวลของหลายบ้านคือต้องต่อรถไฟหลายขบวนจนท่านย้ายกระเป๋าไม่ไหว ทริปสวิตเซอร์แลนด์สำหรับผู้สูงอายุต้องดูทั้งกำลังเดิน เวลาเปลี่ยนขบวน และทางขึ้นจุดชมวิว หากเลือกพักเมืองศูนย์กลาง เช็คชานชาลาผ่าน SBB Mobile และเผื่อเวลาให้เหมาะ ก็ช่วยลดการย้ายกระเป๋าและความเร่งรีบระหว่างวันได้ ส่วนวันขึ้นเขาควรเช็คสภาพอากาศและเฝ้าดูอาการจากที่สูงด้วย
สวิตเซอร์แลนด์ ผู้สูงอายุ เที่ยวได้ไหม?
สวิตเซอร์แลนด์มีรถไฟ รถราง รถบัส เรือ และกระเช้าให้ใช้ประกอบการเดินทาง จึงวางทริปโดยเลือกพาหนะให้เหมาะกับเส้นทางได้ ตั๋วหนึ่งใบอาจครอบคลุมการเดินทางตั้งแต่ต้นทางถึงปลายทาง แม้เส้นทางนั้นต่อพาหนะของหลายบริษัท ก่อนซื้อให้เช็คว่าตั๋วที่เลือกใช้กับช่วงใดได้บ้าง โดยเฉพาะวันที่มีทั้งรถไฟและกระเช้าขึ้นภูเขา

สำหรับบ้านที่พ่อแม่เดินลำบากหรือใช้วีลแชร์ Switzerland Tourism มีหมวดการเดินทางแบบไร้สิ่งกีดขวาง หรือ Barrier-free travel รวมข้อมูลขนส่ง ที่พัก และสถานที่เที่ยวที่เข้าถึงง่ายไว้ให้ค้นต่อ ควรเปิดดูรายละเอียดของสถานีและจุดที่จะไปจริง เช่น มีทางเข้าที่เหมาะกับวีลแชร์หรือไม่ และต้องขอความช่วยเหลือช่วงไหน ข้อมูลเหล่านี้ช่วยตัดสินใจได้มากกว่าการดูเพียงว่ามีรถไฟไปถึง
ลองคุยกับพ่อแม่ก่อนว่าอยากแวะที่ไหน และเดินต่อเนื่องไหวแค่ไหน แล้วค่อยเลือกเส้นทาง หากบางช่วงต้องเปลี่ยนพาหนะหลายต่อ ให้พิจารณาลดจุดแวะหรือขยายเวลาวันนั้นไว้ การมีจุดเที่ยวในแผนน้อยลงอาจเหมาะกับครอบครัวมากกว่าการต้องเร่งเดินเพื่อให้ทันทุกแห่ง
เลือกพักเมืองศูนย์กลาง ลดการย้ายโรงแรม
การพักหลายคืนในเมืองศูนย์กลาง หรือ Hub City แล้วออกเที่ยวแบบไปเช้าเย็นกลับ ช่วยลดรอบเก็บกระเป๋าและย้ายโรงแรมได้ ก่อนเลือกเมือง ลองวางสถานที่ที่อยากไปไว้ด้วยกัน แล้วดูว่าออกจากที่พักเดิมไปแต่ละแห่งต้องต่อรถอย่างไร ถ้าต้องเดินทางอ้อมบ่อย การย้ายที่พักบางช่วงก็อาจเหมาะกว่าอยู่เมืองเดียวตลอดทริป
Interlaken เป็นตัวอย่างเมืองศูนย์กลางในภูมิภาค Jungfrau ที่นำมาพิจารณาได้ มีรถไฟเชื่อมกับ Bern, Zurich, Geneva และ Basel ทุกครึ่งชั่วโมงตามข้อมูลการท่องเที่ยวของเมือง จึงใช้เป็นฐานวางแผนเดินทางต่อได้ แต่ยังต้องดูตารางของเส้นทางที่จะใช้ในวันนั้น ทั้งขาไปและขากลับ
ตอนเลือกที่พัก ให้ถามเรื่องทางเข้าจากถนน ลิฟต์ และเส้นทางจากสถานีถึงโรงแรมให้ชัด โดยเฉพาะถ้าพ่อแม่ใช้รถเข็น อย่าตัดสินจากคำว่าใกล้สถานีเพียงอย่างเดียว ส่วนตารางเที่ยวแต่ละวัน ลองเผื่อทางเลือกกลับที่พักก่อนโดยเช็ครอบรถไว้ด้วย จะได้ปรับวันเที่ยวตามกำลังของคนในบ้านได้โดยไม่ต้องย้ายโรงแรมใหม่
วางแผนจุดชมวิวภูเขาที่มีกระเช้าและลิฟต์
ถ้าพ่อแม่อยากชมวิวบนภูเขา ให้เริ่มจากดูวิธีเดินทางขึ้นและการเข้าถึงจุดชมวิว ตัวอย่างที่มีข้อมูลจากผู้ให้บริการคือ Jungfraujoch และ TITLIS แต่รายละเอียดของแต่ละแห่งต่างกัน จึงควรตรวจเส้นทางที่ตั้งใจใช้ให้ครบก่อนเลือก
• Jungfraujoch เป็นจุดชมวิวและสถานีรถไฟบนยอดเขา ผู้ให้บริการแนะนำเส้นทางสำหรับวีลแชร์ผ่านกระเช้า Eiger Express จาก Grindelwald Terminal ไปยัง Eigergletscher แล้วต่อขึ้นไป Jungfraujoch รองรับวีลแชร์ และใน Ice Palace มีลิฟต์ยกรถเข็นตามบันได หากจะเข้าโซนนี้ ให้เช็ควิธีเข้าถึงและสถานะบริการไว้ล่วงหน้า
• TITLIS เป็นยอดเขาในพื้นที่ Engelberg ที่ขึ้นด้วยกระเช้า Rotair ผู้ให้บริการระบุว่าเข้าถึงได้ตลอดปีโดยขึ้นกับสภาพอากาศ ครอบครัวที่ใช้วีลแชร์หรือเดินลำบากควรถามรายละเอียดการขึ้นลงกระเช้าและทางเดินของจุดที่จะเข้าชมก่อนตัดสินใจ
ก่อนออกจากที่พักให้เช็คประกาศการเดินรถและกระเช้าของเส้นทางนั้นอีกครั้ง Jungfrau มีข้อมูลการเปิดให้บริการแยกตามเส้นทาง ส่วน TITLIS ต้องดูสภาพอากาศประกอบด้วย อย่าวางกิจกรรมต่อจากการลงเขาแน่นเกินไป จะได้มีเวลาเผื่อเมื่อจำเป็นต้องปรับการเดินทาง
อ่านต่อ: ประเมินการเดินของพ่อแม่ก่อนเลือกโปรแกรม เดินได้กี่นาทีคือตัวเลขที่ต้องรู้จริง
รวมเคล็ดลับเดินทางด้วยรถไฟและแอป SBB Mobile
ก่อนเลือกรอบรถไฟ ลองเปิดดูช่วงเปลี่ยนขบวนก่อนว่าให้เวลาเดินเท่าไร ถ้าต้องพาพ่อแม่เดินพร้อมกระเป๋า รอบที่ถึงปลายทางเร็วที่สุดอาจไม่ใช่รอบที่เหมาะกับบ้านเรา แอปทางการ SBB Mobile ช่วยดูข้อมูลการเดินทางได้ และลูกหลานสามารถช่วยบันทึกเที่ยวที่จะใช้ไว้ล่วงหน้า เพื่อเปิดดูระหว่างทางได้สะดวก

ในแท็บ Trips มีข้อมูลที่ใช้เตรียมตัวขึ้นรถและต่อขบวนได้หลายอย่าง
• เวลาออก เวลาถึง และชานชาลา ใช้ดูรายละเอียดของเที่ยวที่เลือก พร้อมข้อมูลเหตุขัดข้องที่กระทบการเดินทาง
• แผนผังขบวนรถและส่วนของชานชาลา หรือ train formation และ sectors ช่วยดูตำแหน่งที่เกี่ยวข้องกับการขึ้นรถก่อนขบวนมาถึง
• แผนที่เส้นทางเดิน หรือ walking routes ใช้ประกอบการวางทางเดินขึ้นรถ เปลี่ยนขบวน และออกจากสถานี
• การแจ้งเตือนเที่ยวที่บันทึกไว้ ช่วยติดตามความเปลี่ยนแปลงระหว่างเดินทาง โดยเปิดรับการแจ้งเตือนในแอปไว้ด้วย
ตารางเวลาของ SBB ใช้ข้อมูลแบบเรียลไทม์ แสดงได้ทั้งรถล่าช้า การยกเลิกเที่ยว เส้นทางทางเลือก และการเปลี่ยนชานชาลา แต่ข้อมูลออนไลน์อาจช้ากว่าป้ายสถานีประมาณ 1 - 2 นาที เมื่อถึงสถานีจึงควรดูป้ายประกาศประกอบ ไม่ยึดภาพหน้าจอที่บันทึกไว้ก่อนออกจากโรงแรมเพียงอย่างเดียว
ถ้าต้องการเวลาเปลี่ยนขบวนนานขึ้น ให้ตั้งค่าบนเว็บไซต์ของ SBB ซึ่งเลือกเพิ่มเวลาได้ 50% หรือ 100% ส่วน SBB Mobile และแอป Preview ยังปรับค่านี้ไม่ได้ ตัวอย่างเช่น Zürich HB ซึ่งเป็นสถานีกลางของเมือง Zurich มีเวลาเปลี่ยนขบวนมาตรฐาน 7 นาที ตัวเลขนี้ใช้วางตารางต่อรถ ไม่ได้บอกว่าผู้สูงอายุทุกคนจะเดินทัน จึงควรเลือกให้เหมาะกับกำลังเดินและความช่วยเหลือที่ต้องใช้
หลังเลือกรอบแล้ว ลองไล่ดูทีละช่วงว่าลงที่สถานีใด ไปต่อที่ชานชาลาไหน และมีเวลาเดินระหว่างกันเท่าไร หากช่วงใดดูเร่งไป ให้ปรับรอบนั้นก่อนบันทึกแผน ไม่จำเป็นต้องรอไปแก้หน้างานทั้งหมด ส่วนผู้โดยสารที่มีข้อจำกัดด้านการเคลื่อนไหว สามารถติดต่อ Contact Center Handicap เพื่อขอความช่วยเหลือขึ้นลงขนส่งสาธารณะได้ ควรสอบถามเงื่อนไขสำหรับเที่ยวที่จะใช้ล่วงหน้า
เตรียมตัวเรื่องสภาพอากาศบนยอดเขา เพื่อไม่ให้เหนื่อยเกินไป
วันที่เดินเล่นในเมืองแล้วรู้สึกอุ่น ยังต้องเตรียมเสื้อกันลมและชั้นกันหนาวสำหรับวันขึ้นเขาครับ อากาศด้านล่างใช้แทนอากาศบนยอดเขาไม่ได้ โดยเฉพาะสำหรับคนไทยที่ไม่คุ้นกับความหนาวบนที่สูง ควรดูพยากรณ์ของจุดหมายบนภูเขาให้ตรงแห่งก่อนจัดเสื้อผ้า
ข้อมูลภูมิอากาศจาก MeteoSwiss ระบุว่าเหนือระดับ 1,200 เมตรแทบไม่มีวันที่จัดว่าร้อน และพื้นที่สูงมากมีอุณหภูมิเฉลี่ยต่ำกว่าจุดเยือกแข็ง แม้ช่วงกรกฎาคม - สิงหาคมจะเป็นช่วงร้อนที่สุดของพื้นที่ต่ำ แต่บนเขายังอาจหนาวมากและมีลมแรงได้ ค่าเฉลี่ยเหล่านี้บอกความต่างของพื้นที่ ส่วนสภาพที่เจอจริงต้องเช็คพยากรณ์วันเดินทางอีกครั้ง
เรื่องความสูงก็ควรนำมาคิดแยกจากความสะดวกในการเดินทาง Jungfraujoch อยู่ที่ 3,454 เมตรเหนือระดับน้ำทะเล ส่วนกระเช้า TITLIS Rotair อยู่ในช่วงระดับ 2,428 - 3,020 เมตร แม้ใช้รถไฟหรือกระเช้าขึ้นไป ก็ยังต้องเฝ้าดูอาการป่วยจากที่สูง หรือ Altitude sickness ซึ่งเกี่ยวข้องกับออกซิเจนที่ลดลงเมื่อขึ้นสูง
CDC ระบุว่าการขึ้นที่สูงแบบไปเช้าเย็นกลับ แล้วลงมานอนในระดับต่ำกว่า สร้างความเครียดต่อร่างกายน้อยกว่าการค้างคืนบนที่สูง แต่ยังต้องสังเกตอาการระหว่างเที่ยว โดยจัดเวลาให้เดินช้าได้และไม่อัดกิจกรรมบนยอดเขาไว้มากเกินไป
• เฝ้าดูอาการระหว่างอยู่บนที่สูง อาการป่วยจากที่สูงมักมีปวดหัวร่วมกับเบื่ออาหาร เวียนหัว อ่อนเพลีย คลื่นไส้หรืออาเจียน หากอาการแย่ลงควรลงสู่ระดับต่ำกว่า
• ปรึกษาแพทย์ก่อนขึ้นเขาหากมีภาวะที่เกี่ยวข้อง ผู้ที่มีโรคหัวใจ โรคปอด นอนกรนรุนแรง หรือภาวะออกซิเจนต่ำ ควรปรึกษาแพทย์ที่มีความรู้เรื่องการเดินทางขึ้นที่สูงก่อน
คุยกันไว้ก่อนว่าวันขึ้นเขาจะเผื่อเวลาเดินและลดกิจกรรมตรงไหนได้บ้าง พ่อแม่จะได้บอกความรู้สึกระหว่างทางโดยไม่ต้องกังวลว่าจะทำให้แผนเที่ยวเสีย ส่วนคนจัดทริปก็ใช้กำลังและอาการของผู้ร่วมเดินทางประกอบการตัดสินใจ แทนการพยายามเก็บจุดชมวิวให้ครบตามรายการ
อ่านต่อ: สวิส 9 วันผู้สูงวัย รถไฟชมวิวและยอดเขาที่ลิฟต์พาขึ้นถึง ทริปยุโรปที่เดินน้อยสุด
จัดทริปพาพ่อแม่ไปยุโรปให้ตอบโจทย์ทุกวัย
ก่อนเลือกโปรแกรม ลองจดให้ชัดว่าพ่อแม่เดินได้ประมาณไหน ต้องใช้วีลแชร์หรือความช่วยเหลือช่วงใด และอยากไปจุดไหนเป็นพิเศษ ข้อมูลนี้ช่วยให้คุยเรื่องเส้นทางและการพักได้ตรงความต้องการของครอบครัว โดยไม่ต้องเริ่มจากรายการสถานที่ยาว ๆ แล้วค่อยตัดทีหลัง
ถ้าอยากให้ BENS ช่วยวางแผน ลองนำข้อมูลเหล่านี้มาคุย พร้อมระบุเรื่องที่อยากให้ช่วยดู เช่น เวลาเปลี่ยนขบวน ทางเดินในสถานี การเข้าถึงจุดชมวิว และการปรับเส้นทางเมื่อมีเหตุขัดข้อง เพื่อพิจารณาว่าโปรแกรมที่เสนอเหมาะกับพ่อแม่แค่ไหนก่อนตัดสินใจเดินทาง
คำถามที่พบบ่อย
ผู้สูงอายุไปเที่ยวสวิตเซอร์แลนด์จำเป็นต้องใช้รถวีลแชร์ไหม?
ถ้าพ่อแม่เดินลำบากหรือใช้วีลแชร์ ให้เช็คการเข้าถึงและเงื่อนไขขอความช่วยเหลือของแต่ละสถานีและสถานที่ก่อนเดินทาง หมวด Barrier-free travel ของ Switzerland Tourism มีข้อมูลให้ค้นต่อ ส่วนการเลือกใช้วีลแชร์ให้พิจารณาตามกำลังเดินและเส้นทางที่วางไว้
การขึ้นยอดเขาสูงในสวิตเซอร์แลนด์ มีโอกาสเกิดอาการแพ้ความสูงไหม?
มีโอกาสเกิดขึ้นได้ เช่น Jungfraujoch อยู่ที่ 3,454 เมตร การขึ้นแบบไปเช้าเย็นกลับแล้วลงมานอนในระดับต่ำกว่าสร้างความเครียดต่อร่างกายน้อยกว่าการค้างคืนบนที่สูง แต่ยังต้องเฝ้าดูอาการปวดหัวร่วมกับเบื่ออาหาร เวียนหัว อ่อนเพลีย คลื่นไส้หรืออาเจียน หากอาการแย่ลงควรลงสู่ระดับต่ำกว่า
เดินทางด้วยรถไฟในสวิตเซอร์แลนด์ ต่อขบวนทันไหมถ้าพาผู้สูงอายุไปด้วย?
ต้องดูเวลาเปลี่ยนขบวนและกำลังเดินของพ่อแม่ประกอบกัน ลองเช็คชานชาลา แผนผังขบวนรถ ส่วนของชานชาลา และแผนที่เส้นทางเดินใน SBB Mobile ก่อน บนเว็บไซต์ SBB.ch ตั้งเวลาเปลี่ยนขบวนให้ยาวขึ้นได้ 50% หรือ 100% แต่ในแอปยังปรับค่านี้ไม่ได้ และเวลาที่เผื่อไว้ไม่ได้รับรองว่าทุกคนจะต่อรถทัน
ช่วงเดือนไหนเหมาะกับการพาผู้สูงอายุไปเที่ยวสวิตเซอร์แลนด์?
ให้ดูสภาพอากาศและสถานะบริการของจุดที่จะไปประกอบการเลือกเดือน กรกฎาคม - สิงหาคมเป็นช่วงร้อนที่สุดของพื้นที่ต่ำ แต่เหนือ 1,200 เมตรแทบไม่มีวันที่จัดว่าร้อน ก่อนเดินทางจึงต้องเช็คพยากรณ์และสถานะบริการของจุดหมายอีกครั้ง
ถ้าพาผู้สูงอายุที่มีโรคประจำตัวไปเที่ยว ควรเตรียมตัวอย่างไร?
ถ้าจะขึ้นที่สูง ผู้ที่มีโรคหัวใจ โรคปอด นอนกรนรุนแรง หรือภาวะออกซิเจนต่ำ ควรปรึกษาแพทย์ที่มีความรู้เรื่องการเดินทางขึ้นที่สูงก่อน