
รถส่วนตัวพร้อมคนขับ พาผู้สูงอายุไปต่างประเทศ รู้อะไรก่อนจอง
แผนการพาท่านเที่ยวต่างประเทศมักเริ่มต้นด้วยภาพครอบครัวนั่งรถตู้คันใหญ่มองวิวสองข้างทางแบบสบาย ๆ ไม่ต้องลากกระเป๋าขึ้นลงรถไฟ หรือเบียดเสียดในขนส่งสาธารณะ แต่พอถึงขั้นตอนเลือกรถจริง หลายคนอาจสงสัยว่าแค่เลือกรถคันใหญ่ที่มีคนขับก็พอแล้วหรือไม่ คำตอบคือยังไม่พอ เพราะกฎหมายและมาตรฐานรถสำหรับผู้มีข้อจำกัดด้านการเคลื่อนไหวในแต่ละประเทศไม่เหมือนกัน ก่อนจองจึงควรถามเรื่องขอบเขตที่คนขับช่วยได้ ลักษณะรถ และการแวะพักให้ชัดเจน
ถามหลักฐานการอบรมและขอบเขตที่คนขับช่วยได้ก่อนจอง
หลายครอบครัวคาดหวังว่าคนขับรถจะสามารถช่วยพยุงหรืออุ้มผู้สูงอายุขึ้นลงรถได้ทันที ซึ่งในความเป็นจริง คนขับรถท่องเที่ยวในต่างประเทศไม่ได้ถูกบังคับให้ต้องผ่านหลักสูตรปฐมพยาบาลหรือเทคนิคการเคลื่อนย้ายผู้ป่วยเหมือนกันทุกประเทศ ศูนย์ฝึกอบรมปฐมพยาบาลและสุขภาพอนามัยของสภากาชาดไทยระบุว่า การอบรมปฐมพยาบาลระดับประชาชนมีเป้าหมายเพื่อช่วยผู้บาดเจ็บจากอุบัติเหตุก่อนถึงมือแพทย์ แต่ไม่ได้กำหนดว่าคนขับรถท่องเที่ยวทุกคนต้องผ่านหลักสูตรนี้

ก่อนจองควรสอบถามและขอดูหลักฐานว่าคนขับผ่านการอบรมมาหรือไม่ รวมถึงตกลงขอบเขตการช่วยเหลือให้ชัดเจน ว่าคนขับสามารถช่วยเปิดประตู เก็บวีลแชร์ หรือประคองได้ในระดับไหน เพราะคู่มือเดินทางต่างประเทศสำหรับผู้มีข้อจำกัดด้านการเคลื่อนไหวของรัฐบาลสหราชอาณาจักรแนะนำให้ผู้เดินทางระบุความต้องการให้ผู้ให้บริการทราบอย่างละเอียด และยืนยันรายละเอียดการสอบถามหรือการจองเป็นลายลักษณ์อักษร พร้อมเช็คซ้ำก่อนออกเดินทาง เพื่อลดโอกาสที่ข้อมูลจะคลาดเคลื่อน
สอบถามถึงบริการผู้ช่วยดูแลผู้สูงอายุระหว่างการเดินทาง
ถ้าประเมินแล้วว่าผู้สูงอายุต้องการการดูแลอย่างใกล้ชิดตลอดทริป ลองถามหาบริการผู้ช่วยดูแลผู้สูงอายุเพิ่มต่างหาก เพราะหน่วยงานด้านสุขภาพและความปลอดภัยของสหราชอาณาจักร (HSE) แนะนำว่า การช่วยเคลื่อนย้ายคนอย่างไม่ปลอดภัยอาจทำให้บาดเจ็บทั้งผู้ถูกช่วยและผู้ช่วย บางกรณีอาจต้องใช้ผู้ดูแลมากกว่า 1 คน รวมถึงต้องใช้เทคนิคเฉพาะหรืออุปกรณ์โดยผู้ที่ได้รับการฝึกอย่างเหมาะสม จึงควรถามแยกว่าคนขับช่วยได้ระดับใด และประเมินว่าต้องมีผู้ช่วยดูแลเพิ่มตามสภาพของผู้เดินทางหรือไม่
อ่านต่อ: บริการ Private Care Tour รวมอะไรบ้าง ผู้ดูแล พยาบาล หรือแค่ไกด์ที่ใจดีสภาพรถส่วนตัวต้องรองรับวีลแชร์และขึ้นลงสะดวก
รถตู้คันใหญ่ไม่ได้แปลว่าจะขึ้นลงง่ายเสมอไป โดยเฉพาะกับผู้สูงอายุที่ใช้วีลแชร์ (อุปกรณ์ช่วยเคลื่อนที่) หน่วยงานความปลอดภัยทางหลวงของสหรัฐอเมริกา (NHTSA) แนะนำให้ดูชนิดที่นั่ง ความสามารถในการขึ้นลงรถ และอุปกรณ์ที่ผู้เดินทางต้องใช้ ไม่ใช่ดูแค่ประเภทรถ ก่อนเลือกรถ ให้ดูก่อนว่าผู้เดินทางย้ายไปนั่งเบาะและพับวีลแชร์เก็บได้ หรือจำเป็นต้องนั่งบนวีลแชร์ระหว่างรถวิ่ง เพราะแต่ละกรณีต้องใช้พื้นที่และอุปกรณ์ต่างกัน

ถ้าผู้เดินทางต้องนั่งบนวีลแชร์ระหว่างรถวิ่ง ให้ถามเรื่องลิฟต์ยกสำหรับวีลแชร์และขนาดประตูว่าเหมาะกับอุปกรณ์ที่ใช้หรือไม่ ลิฟต์ยกไม่ใช่อุปกรณ์มาตรฐานของรถทุกคัน และคู่มือของรัฐบาลสหราชอาณาจักรแนะนำให้เช็คด้วยว่าวีลแชร์มีขนาดพอดีกับลิฟต์หรือพื้นที่นั้นหรือไม่
ถ้าผู้เดินทางย้ายไปนั่งเบาะได้ ให้เช็คความสูงและความกว้างของประตู มือจับช่วยขึ้นลง และการปรับเบาะ NHTSA แนะนำให้ลองนั่งและลองขึ้นลงจริง ถ้าทำไม่ได้เพราะรถอยู่ต่างประเทศ ให้ขอภาพและข้อมูลรถจริงมาดูก่อนยืนยัน
แนวทางเช็ครถดัดแปลงและอุปกรณ์ช่วยขึ้นลงของ NHTSAพื้นที่กว้างพอสำหรับอุปกรณ์ช่วยเหลือการเคลื่อนไหว
ก่อนเลือกรถ อย่าลืมส่งขนาด น้ำหนัก และรูปแบบการพับของอุปกรณ์ช่วยเดินให้ผู้ให้บริการล่วงหน้า เพื่อเช็คว่ารถมีพื้นที่และความสามารถรับน้ำหนักเพียงพอสำหรับอุปกรณ์ ผู้โดยสารคนอื่น ๆ รวมถึงการโหลดและขนย้ายวีลแชร์ขึ้นลงในระหว่างทริปหรือไม่ ควรขอดูภาพและข้อมูลรถจริง รวมถึงเช็คขนาดประตูและการปรับเบาะก่อนยืนยัน เพื่อประเมินว่าพื้นที่เหมาะกับผู้เดินทางและอุปกรณ์หรือไม่ คู่มือรัฐบาลสหราชอาณาจักรยังแนะนำให้จองรถและแจ้งความต้องการแต่เนิ่น ๆ เพราะรถที่ออกแบบมาให้เข้าถึงได้ง่ายอาจไม่มีให้บริการครบทุกพื้นที่ตามที่ต้องการ
แผนการเดินทางต้องยืดหยุ่นและแวะพักได้บ่อย
การนั่งรถนาน ๆ ไม่ใช่เรื่องสนุกสำหรับผู้สูงวัย ศูนย์ควบคุมและป้องกันโรค (CDC) แนะนำว่าการนั่งนานโดยไม่ลุกเดินทำให้เลือดคั่งในหลอดเลือดดำที่ขาและเพิ่มความเสี่ยงเรื่องลิ่มเลือด โดยอายุที่มากขึ้นเป็นหนึ่งในปัจจัยเสี่ยง เราจึงควรวางแผนเผื่อเวลาให้ท่านได้ลงมาขยับขา ยืดเหยียด และเข้าห้องน้ำตามความเหมาะสมของสภาพร่างกายแต่ละคน
ก่อนจองควรตกลงให้ชัดว่าสามารถปรับเวลาและแวะพักตามสภาพร่างกาย รอบยา ความต้องการเข้าห้องน้ำ และระยะทางจริงได้หรือไม่
คำแนะนำของ CDC เรื่องการขยับตัวระหว่างเดินทางนานวางแผนจุดแวะพักเป็นระยะตลอดเส้นทาง
องค์การอนามัยโลก (WHO) ยกตัวอย่างว่าสภาพแวดล้อมที่เป็นมิตรต่อผู้สูงอายุ ควรมีโครงสร้างพื้นฐานการเดินทางที่เข้าถึงได้และปลอดภัย มีทางเข้าสถานที่แบบไร้สิ่งกีดขวาง มีที่นั่งสาธารณะ และมีสุขา จึงควรเลือกจุดพักที่เข้าถึงได้ มีที่นั่ง และมีห้องน้ำที่เหมาะกับผู้เดินทาง ไม่ใช่แค่ดูจากระยะทางใกล้ไกลอย่างเดียว
เว็บไซต์ Smartraveller ของรัฐบาลออสเตรเลียเตือนว่า บางปลายทางอาจมีทางเดินหรือระบบขนส่งสาธารณะที่เข้าถึงยาก อาคารไม่รองรับ หรือขาดห้องน้ำที่คนใช้วีลแชร์เข้าถึงได้สะดวก จึงควรเตรียมทั้งจุดพักหลักและจุดสำรองไว้ก่อนเดินทาง
อ่านต่อ: แผนห้องน้ำระหว่างทาง กฎทุกสองชั่วโมงที่ทำให้ทริปผู้สูงวัยไม่มีดราม่า คู่มือรัฐบาลออสเตรเลียสำหรับผู้เดินทางที่มีข้อจำกัดด้านการเคลื่อนไหวบริการจัดรถพร้อมคนขับสำหรับพาผู้สูงอายุเที่ยวต่างประเทศ
หน้าบริการรถส่วนตัวพร้อมคนขับที่ลิงก์ไว้ด้านล่าง ให้แจ้งประเทศ วันที่ จำนวนคน จำนวนกระเป๋า ความต้องการเรื่องวีลแชร์ และความต้องการคนขับที่พูดไทยได้ ก่อนเสนอรถ หน้าเดียวกันระบุว่าเป็นรถส่วนตัวแบบ Van/Minivan และคนขับมีใบอนุญาต แต่ไม่ได้ระบุว่าคนขับผ่านการอบรมปฐมพยาบาล รถทุกคันมีลิฟต์ยกสำหรับวีลแชร์ หรือคนขับทำหน้าที่ผู้ช่วยดูแล จึงควรถามสามเรื่องนี้แยกไว้ตอนขอข้อเสนอ
ตามหน้าบริการปัจจุบัน ก่อนยืนยัน ผู้ใช้จะเห็นข้อเสนอรถและรายการที่รวม/ไม่รวม หลังยืนยันจึงได้รับชื่อและเบอร์โทรคนขับ ทะเบียนรถ จุดรับ เวลานัดหมาย และเบอร์ฉุกเฉิน หากยังเลือกรถไม่ลงตัว ให้ส่งข้อจำกัดของผู้เดินทางไปปรึกษาทีมงานก่อนจอง
บริการรถส่วนตัวพร้อมคนขับสำหรับผู้สูงอายุ โปรแกรมทัวร์ต่างประเทศสำหรับผู้สูงอายุ ติดต่อปรึกษาแผนการเดินทางคำถามที่พบบ่อย
คนขับรถสามารถช่วยอุ้มผู้สูงอายุขึ้นลงรถได้เลยไหม?
ไม่ได้เสมอไปค่ะ คนขับรถท่องเที่ยวในต่างประเทศไม่ได้ถูกบังคับให้ผ่านการอบรมปฐมพยาบาลหรือเทคนิคการเคลื่อนย้ายผู้ป่วยเหมือนกันทุกประเทศ หากผู้สูงอายุต้องการคนช่วยเหลือในการประคองขึ้นลงรถ ควรสอบถามและตกลงขอบเขตการดูแลกับผู้ให้บริการให้ชัดเจนก่อนจอง หรือพิจารณาใช้บริการผู้ช่วยดูแลผู้สูงอายุเพิ่มเติม
รถส่วนตัวทุกคันในต่างประเทศมีลิฟต์ยกวีลแชร์หรือไม่?
ไม่ใช่ทุกคันค่ะ การระบุว่ารถมีพื้นที่เก็บวีลแชร์ ยังไม่ยืนยันว่ารถมีลิฟต์ยกหรือรองรับให้ผู้โดยสารนั่งบนวีลแชร์ระหว่างรถวิ่ง จึงต้องถามแต่ละเงื่อนไขแยกกัน หากจำเป็นต้องใช้ ให้แจ้งความต้องการกับผู้ให้บริการและขอดูภาพรถล่วงหน้า
ควรให้คนขับแวะพักบ่อยแค่ไหนเมื่อเดินทางไกล?
ไม่มีรอบเวลาแวะพักที่ตายตัวสำหรับทุกคน แต่ควรประเมินจากสภาพร่างกาย รอบการทานยา และความต้องการเข้าห้องน้ำของผู้สูงอายุเป็นหลัก การนั่งนานโดยไม่ลุกเดินอาจเพิ่มความเสี่ยงเรื่องลิ่มเลือดที่ขา จึงควรเผื่อช่วงหยุดให้ขยับตัวตามสภาพร่างกายของแต่ละคน
ต้องเตรียมข้อมูลอะไรบ้างก่อนจองรถส่วนตัวสำหรับผู้สูงอายุ?
ควรแจ้งเส้นทาง วันเดินทาง จำนวนผู้โดยสาร จำนวนสัมภาระ ขนาด น้ำหนัก และรูปแบบการพับของวีลแชร์หรืออุปกรณ์ช่วยเดิน รวมถึงความต้องการพิเศษอื่น ๆ เช่น คนขับที่สื่อสารภาษาไทยได้ เพื่อให้ผู้ให้บริการจัดหารถที่มีพื้นที่และความสามารถรองรับได้พอดี
จำเป็นต้องจ้างผู้ช่วยดูแลผู้สูงอายุเพิ่มหรือไม่ในเมื่อมีคนขับแล้ว?
หากผู้สูงอายุต้องการคนช่วยเหลืออย่างใกล้ชิด เช่น การประคองเข้าห้องน้ำ หรือการเคลื่อนย้ายตัว แนะนำให้มีผู้ช่วยดูแลโดยตรงค่ะ เพราะการช่วยเคลื่อนย้ายคนอย่างไม่ถูกต้องอาจทำให้บาดเจ็บได้ทั้งสองฝ่าย และหน้าที่ของคนขับอาจครอบคลุมแค่การขับรถหรือช่วยเปิดประตูเท่านั้น